MANTIKSAL KÖTÜLÜK PROBLEMİ

Pozitif ateizmin en meşhur ve köklü argümanı olan Kötülük Problemi literatürde birkaç ana kategori altında incelenir. Evrendeki kötülüklerin varlığının Tanrı’nın var olma ihtimalini sadece düşürmediğini, Tanrı’nın varlığı ile kötülüklerin varlığı arasında uzlaşması mümkün olmayan bir çelişki olduğunu öne süren Mantıksal Kötülük Problemi için bu argümanın en radikal versiyonudur denilebilir. Tarihsel izleri Epikür’e kadar sürülebilecek olan bu problem şu şekilde formüle edilebilir:

  1. Eğer Tanrı sonsuz güçlü ve sonsuz iyi ise sonsuz gücü gereği kötülüğü engelleyebilir, sonsuz iyiliği ise O’nun kötülükleri engellemesini zorunlu kılar.
  2. Evrende kötülükler vardır.
  3. Öyleyse Tanrı ya kötülükleri engellemek istememekte –bu durumda kötüdür- ya da kötülüğü engellemeye güç yetirememektedir. -bu durumda Kadir-i Mutlak (Omnipotent) değildir.
  4. Her iki durumda da teizmin sonsuz güçlü ve saf iyi olan Tanrı’sının var olması imkansızdır.

Bu bağlamda geçen “imkansız” kelimesi önemlidir; zira o, problemin mantıksal versiyonunu Delilci Kötülük Problemi denilen alternatifinden ayıran temel kavramdır. Argüman, Tanrı’nın varlığı ile kötülüklerin varlığının hiçbir durumda aynı anda bulunamayacağını, birinin varlığının ötekini zorunlu olarak dışlayacağını söylemektedir. Diğer bir deyişle, nasıl ki üçgen olmak ve dört kenarlı olmak özelliklerinin tek bir nesnede toplanabileceği hiçbir mümkün dünya yoktur, Tanrı ve kötülükler arasında da buna denk bir mantıksal ilişki vardır.

Problemin eleştirisine geçmeden önce, argümanın geçerli olması için bazı ek öncüllere daha ihtiyaç duyulduğuna dikkat etmek gerekir. Örneğin, “Tanrı tamamen iyi ise kötülükleri engellemelidir.” öncülü “iyi bir varlık her durum ve koşulda kötülükleri engellemelidir” gibi bir varsayım içermektedir ve bu varsayım öncülün bizatihi kendisinden çıkmamaktadır. Peki bu örtük varsayımı kabul etmek için güçlü gerekçelerimiz var mı? Tarih boyunca Kötülük Probleminin altında yatan bu varsayıma meydan okumak için pek çok “teodise” öne sürülmüştür. Teodiseler, evrendeki kötülüklerin daha büyük iyiliklere zemin hazırladığını savunarak iyi bir Tanrı’nın kötülüklere belli şartlar altında izin verebileceğini -ve bunun sonsuz iyilik sıfatı ile çelişmeyeceğini- göstermeye yönelik bir stratejidir. Geçerli ve felsefi olarak güçlü en az bir teodisenin varlığı bile Mantıksal Kötülük Probleminin altındaki örtük varsayımı çürütecektir. Örneğin, insanların başına gelen pek çok sıkıntının karakter gelişimi için büyük öneme sahip olduğunu düşünüyorsanız ve Tanrı’nın insanların ruhsal olgunluğa erişmesi için bazı zorluklara müsaade edebileceği (etmek zorunda olduğu değil edebileceği!) fikrine katılıyorsanız sizin için Tanrı ile kötülüklerin tutarlı olduğu en az bir olası durum var demektir ve bu Mantıksal Kötülük Problemini ortadan kaldırmak için yeterlidir.

Elbette bu teodise tüm kötülükleri açıklamaz. Zaten teodiselerin ne tür kötülükleri ne dereceye kadar açıklayabilecekleri ve teodiselerin kapsamı dışında kalan kötülüklerin nasıl açıklanabileceği Delilci Kötülük Problemi ile ilgili başka bir yazının konusudur. Bu yazının odağı yalnızca Mantıksal Kötülük Problemidir ve bu problemin çözümü için Tanrı ile kötülüklerin bir arada bulunabildiği tek bir olası durumun gösterilmesi yeterlidir. Zira iki kavram/durum arasında mantıksal çelişki olması o iki şeyin bir arada bulunabileceği hiçbir mümkün dünya olmadığı anlamına gelir. Sağduyuya ne kadar aykırı görünürse görünsün mantıksal olarak çeliştiği söylenen iki durumun bir arada hayal edilebildiği tek bir mümkün dünya imgelenebiliyorsa bu mantıksal çelişki iddiasını gidermek için yeterlidir.

Bu bağlamda, Alvin Plantinga’nın Özgür İrade Savunması’na değinmek gerekir. Özgür İrade Savunması hem doğal kötülüklerin (doğal afetler, salgın hastalıklar vs) hem de ahlaki kötülüklerin (cinayet, hırsızlık, tecavüz vs) iyi bir Tanrı ile aynı anda var olabileceği olası bir durumun tasavvur edilebilir olmasından hareketle argümanı çürütmeyi hedefler. Plantinga’nın bu savunması gerek teist gerek ateist felsefeciler arasında geniş bir kabul görmüş ve Plantinga’dan sonra literatür argümanın diğer versiyonu olan Delilci Kötülük Problemi üzerine yoğunlaşmıştır.

Alvin Plantinga

Plantinga, öncelikle ahlaki kötülükleri hedef alarak şöyle demektedir: Tamamen iyi olan bir varlığın herhangi bir kötülük amaçlamaksızın özgür irade sahibi failler yaratması mümkündür. Ve Tanrı’nın özgür irade sahibi insanlar yaratmasında hiçbir mantıksal çelişki olmadığı açıktır. Ancak özgür iradeli insanlar –özgür irade dışarıdan kontrol edilebilen bir şey olmadığı için- bu yetilerini kullanarak çeşitli kötülükler işleyebilir. Bu durumda bu kötülükleri Tanrı değil diğer failler gerçekleştirmiş olur. Yani Tanrı özgür iradeli bir fail yaratır, fail kendi iradesi ile bir kötülük işler ve bu iki durum arasında Tanrısal sıfatlar açısından bir çelişki yoktur. Bu durumda Tanrı ile kötülüğün bir arada var olduğu en az bir olası durumu imgelemiş ve mantıksal problemin üstesinden gelmiş oluruz.

Peki ya insanın dahli olmayan doğal kötülükler? Özgür irade bizim hiçbir etkide bulunamadığımız doğal kötülüklerle ilgili mantıksal problemi nasıl çözebilir? Bunun için Plantinga bizden özgür irade sahibi kötü ve güçlü bir cin hayal etmemizi ister. Bu cin doğa olaylarına etkilerde bulunmakta, gücü sayesinde dünyada çeşitli afetler oluşturmakta ve kötülüklere neden olmaktadır. Böyle bir cin elbette yoktur ve Plantinga da bizden böyle bir cinin var olduğuna inanmamızı istememektedir. Burada önemli olan bu hipotetik cinin var olması değil mümkün olmasıdır. Daha önce de açıkladığımız gibi mantıksal çelişki iddiasına dayanan argümanları çürütmek için verilen cevabın makul veya sağduyuya uygun olması önemli değildir, önemli olan çelişkiyi ortadan kaldıracak en az bir mümkün senaryonun var olduğunu göstermektir. Bu bağlamda, bu cin gerçekten var olmasa bile mantıksal olarak mümkündür ve bu mantıksal imkân sebebiyle Özgür İrade Savunması, Mantıksal Kötülük Probleminin doğal kötülüklere ilişkin kısmını da başarıyla çözmektedir.

Bu argümanı kabul etmeyenler genelde şöyle bir strateji izler: İnsanların (veya herhangi bir tür bilinçli failin) özgür iradeye sahip olduğu ama hiçbir kötülüğün gerçekleşmediği dünyalar da mümkündür. Eğer evrendeki kötülükleri özgür iradenin kötülükleri kaçınılmaz kıldığı gerekçesi ile açıklayacaksak bu doğru değildir zira tüm faillerin iradeli olduğu ama hiçbir kötülüğün var olmadığı mümkün dünyalar tasavvur edilebilir. Bu yüzden Mantıksal Problem yeniden döner: Neden tamamen iyi olan Tanrı özgür iradenin olduğu ama kötülüklerin olmadığı bir mümkün dünyayı değil de bu dünyayı yaratmış olsun?

Bu cevap ilk bakışta makul görünse de bu itirazı yapanların özgür iradenin doğası ile ilgili çok temel bir şeyi gözden kaçırdığı kanaatindeyim. Nitekim Plantinga’nın da dediği gibi eleştirmenlerin bahsettiği dünyalar elbette mümkündür, ancak sorun bu dünyaların mümkün olması değildir. Zira özgür irade doğası gereği dışarıdan belirlenmeyi dışlayan bir olgudur. Eğer Tanrı özgür iradeli failler yarattıysa özgür iradenin doğası gereği onların fiillerine karışmayacaktır. Bu karışmamanın neticesinde özgür faillerin bulunduğu bir dünyanın ahlaken hangi yöne doğru gideceğine Tanrı değil insanlar karar verecektir. Eğer insanlar iradeleri ile kötülüğe yönelecekse kötülük ortaya çıkacak ve kötülük bu durumda elbette kaçınılmaz bir şekilde meydana gelecektir. Özgür İrade Savunması’na karşı yukarıdaki itirazı yapanlar Tanrı’nın insanları hem özgür bırakıp hem de kötülüklerden sürekli biçimde alıkoymasını istemektedir. Ancak bu durum özgür iradenin (en azından bu argümanda kabul edilen liberteryen özgür iradenin) tabiatı ile çelişeceğinden eleştiri geçersizdir.

Bir başka eleştiri ise şu şekilde öne sürülmektedir: Teizm’e göre cennette bir kötülük işlenmesi mümkün değildir. Bu, cennetteki insanların anlamlı bir özgür iradeye sahip olmadığı anlamına gelir. Ancak Teizm’e göre cennet aynı zamanda en büyük iyiliklerin gerçekleşeceği yerdir. Öyleyse en büyük iyilikler özgür iradenin olmadığı bir yerde gerçekleşebilmektedir. Bu mümkünse, iyi bir Tanrı’nın kötülüklerin ortaya çıkmasına olanak tanıyan özgür iradeli varlıkları yaratmadan en yüksek iyilikleri ortaya çıkarmasını beklerdik. İlk bakışta oldukça güçlü görünen bir argümanın birkaç önemli problemi vardır:

Birincisi, bu argüman iyilik-kötülüğün ölçütünü fayda/haz olarak belirlemekte ve cennetin en yüksek iyiliklerin bulunduğu yer olduğunu söylerken örtük olarak utiliteryen bir temele yaslanmaktadır. Aslında bu akıl yürütmede kastedilen şey şudur: Cennet en yüksek hazların yaşandığı yerdir. Bu önerme tek başına ele alındığında Teizm için doğru bir şeyi ifade etse de cennetin en yüksek iyilikleri içeren yer olduğu sonucunu tek başına gerektirmemektedir. Bir an için cennetin dünyadaki en zalim ve en kötü ahlaklı insanlarla doldurulduğu bir senaryoyu hayal edin. Böyle bir durumda da cennet en yüksek hazların yaşandığı yer olmaya devam ederdi, ancak böyle bir yere en yüksek iyiliklerin gerçekleştiği alem payesini veremezdik. Zira cenneti iyi yapan şey yalnızca içerdiği haz/mutluluk miktarı değildir, bir sınavın hak edilmiş sonucu olması ve adaletin tahakkuk ettiği makam olmasıdır. Bu da, orada bulunan insanların önceki hayatlarında sahip oldukları özgür iradeye ve o irade ile iyi eylemlerde bulunup kötülüklerden kaçınmasına bağlıdır. Yani, cennetin mümkün dünyaların en iyisi olması halen daha onun anlamlı bir özgür irade ile kazanılan bir derece olmasına bağlıdır.

İkincisi, bu argüman “Tanrı tamamen iyiyse farklı olasılıklar arasından her zaman en iyisini seçmesi gerekir.” şeklinde özetlenebilecek bir varsayıma dayanır. (Mutezile’den bir kısım alimin kabul ettiği aslah teorisinde olduğu gibi) Yani, Tanrı’nın kötülük işlemeksizin insanlara özgür irade verdiği bir senaryo ile özgür irade vermediği halde önceki seçenekten daha iyi olan bir durumu kıyaslar ve Tanrı iyiyse birincisini değil ikincisini seçerdi der. Ancak Tanrı’nın tamamen iyi olması onun tüm olası durumların yani tüm mümkün dünyaların en iyisini yaratmasını gerektirmez. Kaldı ki bu aklen mümkün de değildir. Kıyaslanabilen, artıp azalabilen her nitelik sonsuza kadar artırılabilir. O yüzden hangi mümkün dünyayı düşünürsek düşünelim ona +1 iyilik ekleyerek daha iyisini tasavvur edebiliriz. Bu sonsuza kadar sürdürülebilir ve tam da bu nedenle hiçbir dünya mümkün dünyaların en iyisi değildir (Literatürde bu durum modal süreklilik olarak adlandırılır.) O halde kötülük problemini bu varsayım üzerinden sürdürmek makul değildir. Tanrı’nın tamamen iyi olması O’nun iyi olan her şeyi yapması veya tüm seçenekler içinde her zaman en iyiyi seçmesi ile değil yaptığı her şeyin iyi olması ve kötü hiçbir şey yapmaması ile ilişkilidir. O yüzden yukarıda örnek verdiğimiz iki senaryoda da bizzat Tanrı’nın işlediği bir kötülük olmadığı için Tanrı her ikisini de yapabilir, bunda mantıksal bir sorun bulunmamaktadır.

Özetle, Kötülük Probleminin en radikal versiyonu olarak adlandırabileceğimiz Mantıksal Kötülük Problemi kötülüklerin varlığı ile Tanrı’nın varlığı arasında kategorik bir dışlayıcılık/çelişki olduğunu öne sürmekte ve birinin varlığının diğerinin yokluğunu garantileyeceğini söylemektedir. İyi bir Tanrı’nın varlığı ile kötülüklerin var olabileceği tek bir mümkün durumun gösterilmesi dahi bu problemin bu versiyonunu çözmek için yeterli olacaktır. Ve Plantinga’nın Özgür İrade Savunması soruna karşı güçlü ve tatmin edici bir cevap vermektedir.

MANTIKSAL KÖTÜLÜK PROBLEMİ

Yazı dolaşımı


MANTIKSAL KÖTÜLÜK PROBLEMİ” için 3.613 yorum

  1. Whoa! This blog looks exactly like my old one! It’s on a entirely different subject but it has pretty much the same page layout and design. Outstanding choice of colors!

  2. Every weekend i used to pay a quick visit this web page, as i
    want enjoyment, for the reason that this this web site conations actually pleasant funny material too.

  3. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was
    good. I don’t know who you are but certainly you are going to
    a famous blogger if you aren’t already 😉
    Cheers!

  4. I’m gone to tell my little brother, that he should
    also go to see this webpage on regular basis to obtain updated from newest
    news.

  5. I have been browsing on-line more than 3 hours nowadays, yet I by no means discovered any interesting article
    like yours. It is pretty value enough for me. In my opinion, if
    all site owners and bloggers made just right content material as you did, the net might be
    much more useful than ever before.

    my page :: apl rollex11

  6. I’ve been exploring for a little for any high-quality articles or weblog posts on this kind of
    house . Exploring in Yahoo I at last stumbled
    upon this site. Studying this info So i am happy
    to show that I’ve a very just right uncanny feeling I
    came upon just what I needed. I so much indisputably will make
    sure to don?t fail to remember this website and give it a look on a continuing basis.

    Also visit my page … wm casino ios download

  7. excellent submit, very informative. I’m wondering why the opposite specialists
    of this sector don’t understand this. You should proceed your writing.
    I’m sure, you have a huge readers’ base already!

  8. Thank you for the auspicious writeup. It if truth be told used to be a amusement account it.
    Glance advanced to far added agreeable from you! However, how can we be in contact?

  9. I’m not sure why but this blog is loading incredibly slow for me.

    Is anyone else having this problem or is it a problem on my end?
    I’ll check back later and see if the problem still exists.

  10. Hey there! I know this is somewhat off-topic however I had to ask.
    Does running a well-established blog like yours take a massive amount work?
    I’m brand new to writing a blog however I do write
    in my diary everyday. I’d like to start a blog so I
    will be able to share my personal experience and thoughts online.

    Please let me know if you have any kind of recommendations
    or tips for new aspiring blog owners. Thankyou!

  11. Hi there! I know this is kinda off topic but I was wondering if you
    knew where I could find a captcha plugin for my comment form?
    I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one?
    Thanks a lot!

  12. Hello would you mind letting me know which webhost you’re using?
    I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most.
    Can you recommend a good internet hosting provider at a reasonable price?
    Thanks, I appreciate it!

  13. Heya i am for the primary time here. I found this
    board and I in finding It really useful & it
    helped me out much. I’m hoping to give something back and help others such as you helped me.

  14. Thanks a bunch for sharing this with all folks you actually
    recognize what you are talking about! Bookmarked. Please also talk over with my website =).

    We will have a hyperlink trade contract between us

  15. I think this is among the most vital info for me.
    And i am glad reading your article. But want to remark
    on some general things, The web site style is perfect,
    the articles is really great : D. Good job, cheers

  16. I’m really enjoying the theme/design of your web site.
    Do you ever run into any web browser compatibility
    problems? A couple of my blog visitors have complained about
    my website not operating correctly in Explorer but looks
    great in Opera. Do you have any tips to help fix this issue?
    scoliosis surgery https://0401mm.tumblr.com/ scoliosis surgery

  17. Онлайн-консультация у психолога.

    Профессиональные психологи Індивідуальні консультації.
    Психолог Онлайн. Психотерапия онлайн!

    Консультация психолога. Консультация и
    лечение психотерапевта (психолога) Психотерапия онлайн!

  18. Geri bildirim: scruff gay dating spp
  19. Hello! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?
    I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on. Any recommendations?

  20. It’s the best time to make some plans for the future and it’s time to be happy.

    I’ve learn this submit and if I may just I wish to counsel you some interesting issues
    or suggestions. Perhaps you could write next articles referring to this article.
    I want to learn even more things approximately it!

  21. i sincerely playing each little little bit of it. It is a splendid website and high-quality proportion. I need to thanks. Proper job! You guys do a superb blog, and have a few terrific contents. Maintain up the best paintings. I am usually looking online for articles that can assist me. There may be manifestly plenty to recognize about this. I assume you made some correct factors in capabilities also. Maintain running, wonderful task ! I agree. You’ve got made the first-rate blogs with the incredible data inside the contents. 먹튀검증

  22. קמגרה תשדרג לכם את חיי המין ותאפשר לכם הנאה מרבית מהאקט. לטבע פלז’ר שלל פתרונות טבעיים נוספים שישדרגו לכם את חדר המיטות. קמגרה תשדרג לכם את חיי המין ותאפשר לכם הנאה מרבית מהאקט. לטבע פלז’ר שלל פתרונות טבעיים נוספים שישדרגו לכם את חדר המיטות. שרות ליווי

  23. It is now very easy to reach all the login information you are looking for with freeaccount.website where premium accounts and passwords are published. You can have free roblox accounts published now without paying any fees. You can access and use one of the rich roblox accounts with robux by going to our website. free roblox accounts with robux . freeaccount.website/

  24. It is now very easy to reach all the login information you are looking for with freeaccount.website where premium accounts and passwords are published. You can have free roblox accounts published now without paying any fees. You can access and use one of the rich roblox accounts with robux by going to our website. free roblox accounts with robux . freeaccount.website/

  25. If you’re playing roblox, which is a pretty cool game, I have good news! Rich roblox accounts were published on our website by sharing usernames and passwords. You can browse freeaccount.website to get a free account with at least 400 robux right away. Moreover, you do not need to pay any fees. roblox free accounts

  26. If you are looking for free accounts for roblox, which is a very popular game, our website may be the right address for you. At freeaccount.website, where free roblox accounts with at least 400 robux are published, many players get the login information they are looking for. If you do not want to pay for robux, you can browse our website. Free Roblox Accounts . freeaccount.website/

  27. You don’t need to cheat anymore for roblox, which is among the most popular games. You can find free roblox accounts and passwords with 400 robux that we have published now on our website. You can visit freeaccount.website now to have robux at no cost and without cheating. rich roblox accounts

  28. You don’t need to cheat anymore for roblox, which is among the most popular games. You can find free roblox accounts and passwords with 400 robux that we have published now on our website. You can visit freeaccount.website now to have robux at no cost and without cheating. rich roblox accounts

  29. If you’re playing roblox, which is a pretty cool game, I have good news! Rich roblox accounts were published on our website by sharing usernames and passwords. You can browse freeaccount.website to get a free account with at least 400 robux right away. Moreover, you do not need to pay any fees. roblox free accounts

  30. If you’re new to Roblox and don’t have robux, no worries. With 400 robux published on our website, free roblox accounts and passwords were shared publicly. By visiting our website, you can find the best accounts for free, including the premium roblox accounts you are looking for. Free Roblox Accounts . freeaccount.website/

  31. You don’t need to cheat anymore for roblox, which is among the most popular games. You can find free roblox accounts and passwords with 400 robux that we have published now on our website. You can visit freeaccount.website now to have robux at no cost and without cheating. rich roblox accounts

  32. If you are looking for free accounts for roblox, which is a very popular game, our website may be the right address for you. At freeaccount.website, where free roblox accounts with at least 400 robux are published, many players get the login information they are looking for. If you do not want to pay for robux, you can browse our website. Free Roblox Accounts . freeaccount.website/

  33. If you’re tired of paying for premium games and apps, freeaccount.website can help. You can have premium memberships and passwords that we publish on our website, free of charge. You can go to freeaccount.website to browse the free accounts we are releasing now. Free Accounts

  34. If you are looking for a Free Account, the right address for you is of course freeaccount.website. You can easily have the login information you want from our website where premium games and applications are published at no cost. Now you can have the premium games and applications you are looking for by browsing freeaccount.website. Free Accounts

  35. Hi there! This article couldn’t be written much better!
    Reading through this post reminds me of my previous roommate!
    He constantly kept preaching about this. I’ll send this article to him.
    Pretty sure he’ll have a good read. Thanks for
    sharing!

  36. Thank you for the good writeup. It in reality used to be a amusement account it.
    Glance complex to more brought agreeable from you!
    However, how can we keep in touch?

  37. Hi, I think your blog might be having browser compatibility issues.

    When I look at your website in Opera, it looks fine
    but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, amazing blog!

  38. Wow, awesome blog format! How long have you ever been blogging for?

    you made running a blog look easy. The overall
    glance of your web site is fantastic, let alone the content material!

  39. Hey this is somewhat of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or
    if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding skills
    so I wanted to get advice from someone with experience.
    Any help would be enormously appreciated!

  40. That is a really good tip particularly to those fresh
    to the blogosphere. Simple but very precise
    information… Appreciate your sharing this one. A must read
    post!

  41. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets
    I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for quite
    some time and was hoping maybe you would have some experience with something
    like this. Please let me know if you run into
    anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

  42. I’ve been surfing online more than three hours today,
    yet I never found any interesting article like yours.
    It’s pretty worth enough for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever
    before.

  43. I was curious if you ever considered changing the structure of your site? Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having one or two pictures. Maybe you could space it out better?

  44. Hi there, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam responses?
    If so how do you prevent it, any plugin or anything
    you can advise? I get so much lately it’s driving me crazy so any help is very much appreciated.

  45. Thank you a bunch for sharing this with all
    folks you really recognize what you’re speaking approximately!

    Bookmarked. Kindly also consult with my website =).
    We will have a hyperlink change arrangement among us

  46. you’re truly a good webmaster. The site loading speed is amazing.
    It sort of feels that you are doing any unique trick.

    Furthermore, The contents are masterpiece. you’ve performed
    a wonderful activity on this subject!

  47. Hey there! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog post
    or vice-versa? My site addresses a lot of the same topics
    as yours and I think we could greatly benefit from each other.
    If you happen to be interested feel free to shoot me an email.
    I look forward to hearing from you! Awesome blog by the way!

  48. Hey superb website! Does running a blog like this take
    a lot of work? I have virtually no understanding of computer programming however I was hoping to start my own blog in the
    near future. Anyhow, if you have any ideas or tips for new blog owners please share.
    I understand this is off subject nevertheless I just needed to ask.
    Many thanks!

  49. No matter if some one searches for his required thing, therefore he/she desires
    to be available that in detail, so that thing is
    maintained over here.

  50. I was suggested this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about
    my problem. You’re amazing! Thanks!

  51. Thank you for any other informative web site. The place else could I am getting that
    kind of information written in such a perfect means? I have a project that I’m simply
    now running on, and I’ve been at the look out for such information.

  52. I used to be recommended this web site via my cousin. I am not sure whether or not this poswt is written via him as nobody
    else recognise such precise about my problem. You’re incredible!
    Thanks!

  53. Its like you read my mind! You appear to know
    so much about this, like you wrote the book in it or something.
    I think that you could do with a few pics to drive the message home a bit, but
    other than that, this is wonderful blog. An excellent read.
    I will definitely be back.

  54. What i do not realize is in truth how you are no longer really a lot more
    smartly-liked than you might be right now. You are so intelligent.
    You realize therefore considerably in the case of this
    matter, made me individually believe it from so many numerous
    angles. Its like men and women are not interested until it’s one
    thing to do with Girl gaga! Your personal stuffs nice.
    Always take care of it up!