Muhammed bin Zekeriya er-Razi (MÖ 864-930)

Ebu Bekir Muhammed bin Zekeriya er-Razi İran’ın Rey şehrinde doğdu. Önceleri müzikle ilgilendi fakat antik Yunanca, İran ve Hindistan tıp sistemleri ile diğer konularda ustalaşan Razi daha sonra Huneyn İbn İshak’ın bir öğrencisinden tıp, matematik, astronomi, kimya ve felsefe dersleri aldı. Ayrıca Ali ibn Rabban’ın yanında çalıştı.

Meşhur Muktadari hastanesine kazandığı tecrübe ona tıp alanındaki meslek seçimine yardım etti. Asya‘dan uzak bölgelerden gelen hastalar ve öğrenciler ona genç yaşında bir tıp ve simya uzmanı olarak itibar kazandırdı.

İlk olarak Ray’daki ilk Kraliyet Hastanesinde görevli olan Razi daha sonra Bağdat’ta benzer bir pozisyona getirildi ve burada uzun süre Muktadari hastanesinin başında kaldı. Zaman zaman özellikle Ray ve Bağdat arasında birçok şehre gitti, en sonunda Ray’a geri döndü ve burada yaklaşık MÖ 930 yılında yaşamını yitirdi. İsmi, Tahran şehrinin yakınındaki Razi Enstitüsüne verildi.

Razi; Hakim, simyacı ve filozoftur. Onun tıp alanındaki katkıları o kadar önemlidir ki sadece İbn Sina ile kıyaslanabilir. Razi’nin Kitab al-Mansoori, al-Hawi, Kitab al-Judari wa al-Hasabah adlı tıp kitapları ona ebedi bir ün kazandırmıştır. MÖ 15. yüzyılda Latinceye çevrilen ve Yunan-Arap tıbbıyla kapsamlı bir şekilde ilgilenen eseri Kitab al-Mansoori on ciltten oluşur. Kitabın bazı bölümleri Avrupa’da ayrı bir şekilde yayımlanmıştır. Onun Kitab al-Judari wa al-Hasabah adlı eseri, çiçek hastalığı ve kızamığa dair ilk incelemeydi ve bu kitap büyük ölçüde Razi’nin kendi özgün katkısına dayanır: Kitap birçok Avrupa diline çevrilmiştir. Böylece bu incelemeyle çiçek hastalığı ve kızamık arasındaki kıyaslamayı belirgin bir şekilde yapan ilk kişi olmuş oldu. Al-Hawi, o zamana kadar yazılmış en büyük tıp ansiklopedisiydi. Kitap, Yunan ve Arap kaynaklarda mevcut olan bütün önemli tıbbi konuları kapsıyordu ve kitap Razi’nin kendi görüşlerine ve deneyimlerine dayanarak bir sonuca bağlanıyordu. Onun tıbbi sisteminin özel bir özelliği de uygun ve düzenlenmiş yiyeceklerle olan tedaviyi tercih etmesiydi. Bu, psikolojik faktörlerin sağlık üzerindeki etkisine vurgusuyla birleştirildi. Ayrıca etkilerini ve yan etkilerini görmek için ilk önce hayvanlar üzerinde önerilen ilaçları denedi. Fahreddin er-Razi aynı zamanda uzman bir cerrah ve anesteziyi ilk kez kullanan kişidir.

Doktor olmasına ek olarak ilaç üretti ve daha sonraki yıllarında kendini deneysel ve pratik bilime verdi. Bu Razi’nin kimyasını Cabir bin Hayyan’dan bağımsız bir şekilde geliştiği olarak anlaşılabilir. O, pek çok önemli kimyasal tepkimelerdeki detayları tasvir etti ve kimyasal araştırmalarda kullanılan yaklaşık yirmi tane aletin tasarımlarını ve tanımlamalarını verdi. Onun kimyasal bilgi tanımlamaları açık ve anlaşılır bir dildedir. Kitab-al Asrar adlı kitabı kimyasal materyallerin hazırlanması ve bunların kullanılması ile ilgilidir. Latinceye Liber Experimentorum adıyla tercüme edilen bir diğer eserinde maddeleri bitkilere, hayvanlara ve minerallere ayırmanın ötesine geçti böylece organik ve inorganik kimyanın önünü açtı. Genel olarak, bu üç sınıflandırma hala geçerlidir. Bir kimyacı olarak, sülfürük asiti bazı diğer asitlerle üreten ilk kişiydi ve ayrıca tatlı ürünleri fermente ederek alkol hazırladı.

Bir filozof olarak katkıları da ayrıca iyi bilinmektedir. Onun felsefi sistemindeki temel elementleri yaratıcı, ruh, uzay ve zamandır. O, bunların özelliklerini detaylı tartışmıştır ve onun bir süreklilik oluşturan uzay ve zaman kavramları ayrıca göze çarpmaktadır. Onun felsefi görüşleri dönemin diğer Müslüman alimleri tarafından eleştirilmiştir.

Razi, pek çok konuda hatırlanacak eserler bırakan üretken bir yazardı. Bilimsel alandaki saygınlığını artıracak yaklaşık yarısı tıpla, yirmi biri simyayla ilgili iki yüzden fazla kitaba sahiptir. Ayrıca fizik, matematik, astronomi ve optik alanlarında günümüze kadar gelememiş eserler de yazmıştır. Birçok Avrupa diline çevrilmiş bazı kitapları şunlardır; Jami-fi-al-Tib, Mansoori, al-Hawi, Kitab al-Jadari wa al-Hasabah, al-Malooki, Maqalah fi al- Hasat fi Kuli wa al-Mathana, Kitab al-Qalb, Kitab al-Mafasil, Kitab-al- ‘Ilaj al-Ghoraba, Bar al-Sa’ah ve al-Taqseem wa al-Takhsir. El yazmalarından yaklaşık kırk tanesi İran, Paris, Britanya, Rampur ve Bankipurdaki müzelerde ve kütüphanlerde hala varlığını sürdürüyor. Fahreddim er-Razi’nin katkıları; bilimdeki gelişmeleri, özellikle tıp alanını çok etkilemiştir

Kaynak:

Biography – Muslim Scholars and Scientists (ed. W. Hazmy C.H., Zainurashid Z., Hussaini R.) s. 42-44

ER RAZİ KİMDİR?

Yazı dolaşımı


ER RAZİ KİMDİR?” için 87 yorum

  1. Er-Razi bazı kaynaklarda nübüvveti inkar eden biri olarak tanıtılıyor bu doğru mu? Yani deist miydi?

  2. You made some decent points there. I looked on the
    net for more info about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

  3. I wаs suggested this blog via my cousin. I’m not sujгe whether or not this submit is written via hіm as nno one
    elѕe know sch targeted about mʏ trouble. You’re іncredible!
    Thanks!

    Herre is my site … sbobet

  4. I think this is one of the most significant info for me.
    And i am glad reading your article. But should remark on some general things, The site
    style is ideal, the articles is really nice
    : D. Good job, cheers

  5. Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something.
    I think that you could do with some pics to drive the message home a little bit, but other than that, this is great blog.
    An excellent read. I’ll certainly be back.

    Feel free to visit my site … 918kiss pc download

  6. Hi there, I found your web site by way of Google whilst looking for a related topic, your website came up, it appears to be like good.

    I have bookmarked it in my google bookmarks.
    Hi there, simply became alert to your weblog thru Google, and found that it’s really informative.

    I am gonna watch out for brussels. I’ll appreciate in case you proceed this in future.
    Numerous people will likely be benefited from your writing.
    Cheers!

  7. Hello, Neat post. There’s an issue along with your
    website in internet explorer, could check this?
    IE nonetheless is the marketplace leader and a good component to people will
    leave out your fantastic writing due to this problem.

  8. Great weblog here! Also your site quite a bit up fast!
    What host are you using? Can I get your affiliate link to your host?

    I want my web site loaded up as quickly as yours lol

  9. Fantastic blog! Do you have any suggestions for aspiring writers?

    I’m hoping to start my own website soon but I’m a little lost on everything.
    Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for
    a paid option? There are so many choices out there that I’m
    totally confused .. Any ideas? Thanks!

  10. Simply desire to say your article is as astonishing.
    The clearness in your post is simply nice and i can assume you’re an expert on this subject.
    Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming
    post. Thanks a million and please keep up the gratifying work.

  11. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that
    automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was
    hoping maybe you would have some experience with something like this.
    Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

  12. You’ve made some good points there. I looked on the
    web to find out more about the issue and found
    most individuals will go along with your views on this website.

  13. I am curious to find out what blog platform you are using?
    I’m having some small security issues with my latest website
    and I’d like to find something more safeguarded. Do you have any solutions?

  14. With havin so much written content do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My website has a lot of unique content I’ve either written myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the web
    without my agreement. Do you know any solutions to help prevent content
    from being stolen? I’d definitely appreciate it.

  15. Fantastic site you have here but I was curious if
    you knew of any community forums that cover the same topics discussed in this article?
    I’d really like to be a part of community where I can get feedback from other
    knowledgeable individuals that share the same interest.
    If you have any recommendations, please let me know.

    Cheers!

  16. Geri bildirim: latest gay dating sites
  17. Консультация Психолога – Профессиональная поддержка.
    Профессиональные психологи
    Помощь профессионального Психолога.
    Психотерапия онлайн! Помощь профессионального Психолога.
    Консультация и лечение психотерапевта (психолога)
    Психолог в Харькове, консультация.
    Услуги консультации психолога.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.