SAVAŞLARIN NEDENİ DİNLER Mİ

iddia: Dünyadaki en büyük savaşların, katliamların nedeni dinlerdir. Dinler olmasaydı daha huzurlu, daha yaşanılabilir bir hayat olacaktı.

Özellikle son yüzyılda Ortadoğu’da bitmek tükenmek bilmeyen savaşlardan olacak ki ateist, deist sayfa ve sitelerin çoğunda karşınıza çıkabilecek bir iddia da “dinlerin kötülük, savaş ve ölümlerin başlıca sebebi” olduğudur. Peki bu savaşların ana sebebi din mi? Bu soruya birkaç başlık altında değinelim;

1) Savaşların tek sebebi olmaz

Gerek Müslümanların başlattığı İslam fetihleri, gerek Hristiyanların Doğu üzerine yaptığı Haçlı seferleri, gerek Protestanlar ve Katolikler arasındaki Otuz Yıl savaşları ve Fransız din savaşları, gerek Hrıstiyanların Endülüs Müslümanlarına karşı başlattığı Reconquista adlı savaşlar olsun çoğu zaman savaşların birden fazla sebebi olduğunu görüyoruz. Bu saydığımız savaşlarda özellikle din diğer sebeplere daha baskın geldiği için tarihçiler tarafından “din savaşı” diye adlandırılır. Örneğin Haçlı seferlerini örnek verecek olursak; Hrıstiyan kesimin bu seferleri yapmasının ana kaynağı her ne kadar kendi dinlerini yayma isteği olsa da bunun yanında özellikle zamanın altın çağını yaşayan Doğu bölgelerinin bu zenginliklerini el koyma gibi ekonomik sebepleri de vardı.

Günümüzdeki Ortadoğu savaşlarına baktığımızda da sloganlar her ne kadar dini sloganlar olsa da savaşların ana sebeplerinin ekonomik çıkarlar olduğunu ve dinlerin daha çok araç olarak kullanıldığını görüyoruz. Yine örneğin 1.Dünya Savaşı’na bakacak olursak; savaşın ana sebebi olarak her ne kadar Avusturya tahtının veliahdı Arşidük Franz Ferdinand’ın Gavrilo Princip adındaki bir Sırp milliyetçisi tarafından Saraybosna’da öldürülmesi olarak görülse de bunun suni bir sebep olduğu asıl sebebin Avrupa devletlerinin sömürge yarışı olduğu açıktır.

2) Etnik savaşların din savaşları ile karıştırılması

Savaşların sebeplerini incelediğimizde karşımıza çıkan bir diğer sorun da etnik, ırksal, kültürel savaşların din savaşları olarak lanse edilmesidir. Özellikle iki komşu ülke arasındaki toprak kavgaları ülkelerin halklarının dini üzerinden yorumlanıp bunun bir din savaşı olduğu yanılgısından doğmaktadır. Oysa her Hrıstiyan devletin veya her müslüman devletin girdiği savaş bir din savaşı olmak zorunda değil. Yakın dönemden Azerbaycan – Ermenistan örneğini vermek gerekirse. Her iki devletin günümüzde resmi olarak laikliği benimsediğini ve aralarında asıl sorunun Karabağ olduğu açıktır.Tabi burada halkının çoğunluğu Müslüman olan devletin İslami sloganlar kullanması, diğer Müslümanların da bu devleti desteklemesini veya halkının çoğunluğu Hrıstiyan olan devletin Hrıstiyanlık ile ilgili sloganlar kullanması, diğer Hristiyanların da bu devleti desteklemesini doğal karşılıyoruz. Ama bu savaşın salt sebebinin din olduğu ve ortada bir Müslüman – Hrıstiyan savaşı olduğu anlamına gelmez.

Nitekim William T. Cavanaugh dini savaşların analinizi yaptığı “Dinsel Şiddet Efsanesi” adlı kitabında “dini savaşlar” olarak adlandırılan savaşların büyük ölçüde seküler (ekonomik veya siyasi) sebepleri olduğunu belirtmiştir(1)

3) Tarihteki savaşların analizi

Tarihteki savaşların ana sebepleri ile ilgili araştırmalara baktığımızda da savaşların ana sebebinin daha çok ekonomik çıkarlar olduğunu ve dini sebeplerden dolayı çıkmış savaşların çok küçük bir kısmı oluşturduğunu görüyoruz. Alan axelrod ve charles phillips adındaki iki araştırmacı tarihteki boyunca meydana gelmiş savaşların analizini yaparak 2004 yılında “Encyclopedia Of Wars” yani “Savaş Ansiklopedisi” adında bir kitap ortaya koydular. Analize göre 1763 savaş belgelediler ve bu savaşların sadece 123 tanesi bir diğer deyişle sadece yüzde 7’si dini nedenlerden dolayı ortaya çıkmıştır. Ve tüm savaş ölümlerinin ise sadece yüzde 2’lik kısmı dini savaşlara aittir. Ayrıca bu 123 savaşın 66 tanesi dünyanın en büyük iki dini olan İslâm ve Hristiyanlık arasında yaşanmış. (2) İlgili kitabın editörlüğünü yapan savaş tarihi uzmanı Gordon Martel, 2012 yılında Savaş Ansiklopedisi’nin güncellenmiş halinde ise dini savaşların sadece yüzde 6’lık kısmı oluşturduğunu ortaya koymuştur.(3)

(Encyclopedia Of Wars)

İlgili araştırma ve analizlerin verilerden de görüleceği üzere savaşların çoğunlukla dini sebeplerden dolayı ortaya çıktığı iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

4) Tarihin En Büyük Kitlesel Katliamları

Tarihteki büyük savaşlara, katliam ve soykırımlara baktığımızda da çoğunun din dışı sebeplerden dolayı dolayı ortaya çıktığını, yine ayrıca tarihin en büyük kitlesel katliamlarını gerçekleştiren liderlerin de genelde inançsız insanlar olduğunu görüyoruz.

Ölü, yaralı, kayıp toplamlarını göz önüne alırsak toplamda 40 milyon askerin zarar gördüğü 1.Dünya savaşı da, toplamda 75 milyon insanın zarar gördüğü 2.Dünya savaşında da sebep din değildi(4) 30 milyona yakın Afrikalı kölenin Amerika ve Avrupa kıtalarına sürülmesinin sebebi de din değildi. Öldürülen milyonlarca Kızılderili ve Aborjin’in sebebi de din değildi. Ve daha da doğrusu tüm bu ölümlerin hiçbirinin sebebi İslam değildi.

50 milyon insanın ölümünden sorumlu olan Komünist lider Mao Zedong, 20 milyon insanın ölümünden sorumlu tutulan komünist lider Josef Stalin, 17 milyon insanın ölümünden sorumlu Hitler, 5 milyon insanın ölümünden sorumlu Hideko Tojo, 2 milyon insanın ölümünden sorumlu Pol Pot, yaptığı katliamlar ile Kongo nüfusunu 20-30 milyondan 9 milyonun altına düşüren 2.Leopold da bunları din adına yapmadı. Nitekim kanlı liderlerin başında gelen Mao ve Stalin gibilerin inançsız, Hitler’in ise tarihçilerin dediği kadarıyla gerçekte Hristiyan olmadığı tam tersine Hristiyanlık karşıtı fikirleri olduğunu biliyoruz (5)

Tabi burada bu isimlerin katliamları ateizm adına inançsızlık adına yaptıklarını iddia etmiyoruz fakat ortada böyle gerçekler varken savaşların daha çok dinler yüzünden çıktığını iddia etmek de sizin takdirinize kalmış.

5) Savaşa meyilli olma durumu

Yazının bu kısmında kendi kişisel görüşümü açıklayacağım. Bu yüzden bu kısma katılmamak veya karşıt görüşmek belirtmek en doğal hakkınızdır. Şu soruya kısaca değinmek istiyorum; belirli bir dine mensup olan mı yoksa herhangi bir tanrı, ahiret inancı olmayan mı savaşa, saldırganlığa daha meyillidir?

Açıkçası bir ateistin, din mensubu bir bireye göre bozgunculuğa daha meyilli olduğunu düşünüyorum. Bunun sebebi ise ateizmin bilinmez olması daha doğrusu belirli ahlaki kuralları olmamasıdır. Peki ateistler potansiyel bozguncudur mu? Hayır insanın kendisi potansiyel bir bozguncudur. Benim demek istediğim sorun ise bir ateisti tanrı, ahiret, cennet ve cehennem gibi dizginleyecek bir inancın olmamasıdır.

Bir ateist tabiki de gayet hoşgörülü, iyi bir insan olabilir ama olmayadabilir. Belirli bir dine mensup insan, inandığı dinin kurallarına göre kendini sınırlayabilirken bir ateistin sınırlaması için doğaüstü bir güç yok. 50 milyon insanın ölümünden sorumlu diktatör lider Mao’yu örnek verelim; Mao her ne kadar yaptıklarını ateizm adına yapmamış olsa da onu engelleyen bir güç, inanca da dahil değildi. Şunu soralım öyle ise; Güvenlik güçlerinin üstünde ve diğer devletlerden de çekinmeyecek bir konuma gelen bu adamın katliam yapmaması, savaş açmaması için gerekçesi nedir? Asıl sorun şu ki; kendisi yaptıklarının hesabını ödeyebileceği bir ahiret inancına sahip değil. Mao halkına iyi davranan ateist bir lider de olabilirdi ama o zalim bir ateist olarak sürdürdü hayatını. Durum böyle iken karşısına dikilip “şu yüzden şunları yapmayacaksın” şeklinde belirtebileceğimiz bir ilke, kural yok.Aynı katliamları bir din mensubu lider yapabilir miydi? Evet din mensubu bireyde de o potansiyel var ama en azından onu dizginleyecek, yaptıklarının yanlış olduğunu söyleyecek bir kurallar kitabı var.

Aslında bu kısmı ateist ve din mensubu olarak değil de ahiret inancı olanlar ve ahiret inancı olmayanlar olarak ayırmak daha doğru olabilir. Zira ahiret inancı olmayan, bu dünyada yaptıklarının hesabını vereceği inancı olmayan bir dine mensup kişi de bu konuda ateist ile konumdadır. O kişiyi yaptıklarının yanlış olduğuna ikna etmek için belirli ilahi bir ölçü bulunmaktadır.

Yazımın bu kısmında yorumumu, ahiret inancı olan dinlerin belirli ahlaki ölçüleri olduğundan kısmından yola çıkarak yaptım. Fakat farz edelim ki “savaşın her türlüsü mübahtır, istediğiniz gibi insan öldürebilirsiniz” şeklinde bir inancı barındıran bir din varsa; bu durumda da bu dine mensup insanların bir ateisti veya ahiret inancı olmayan din mensuplarına göre savaşa, bozgunculuğa daha meyilli olduğunu da söylebiliriz.

Kaynakça

1)Cavanaugh, William T. (2009). The Myth of Religious Violence : Secular Ideology and the Roots of Modern Conflict. Oxford: Oxford University Press.

2)Axelrod, Alan & Phillips Charles,  Encyclopedia of Wars Vol.1, Facts on File, November 2004, 

3)The Encyclopedia of War” by Gordon Martel (17 Jan 2012, 2912 pages)

4)https://tr.m.wikipedia.org/wiki/I._D%C3% BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1

https://tr.m.wikipedia.org/wiki/II._D%C3% BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1

5)https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Adolf_ Hitler%27in_ din%C3%AE_inanc%C4%B1#: ~:text=Adolf%20Hitler’in%20din%C3%AE %20inanc%C4%B1 %20tart%C4%B1%C5%9Fma%20konusu %20olmu%C5%9Ftur. ,sek%C3%BCler%20bir%20teist%20olarak %20nitelendirmi%C5%9Flerdir.

SAVAŞLARIN NEDENİ DİNLER Mİ

Yazı dolaşımı


SAVAŞLARIN NEDENİ DİNLER Mİ” için 73 yorum

  1. Have you ever thought about adding a little bit more than just
    your articles? I mean, what you say is valuable and all. Nevertheless
    think of if you added some great visuals or video clips to give your posts more, “pop”!
    Your content is excellent but with images and clips, this
    website could certainly be one of the best in its
    niche. Great blog!

  2. Saya telah telah menjelajah online lebih dari tiga jam hari ini, namun saya tidak pernah menemukan artikel menarik seperti milik Anda.

    It’s cukup berharga bagi saya. Dalam pandangan saya, jika semua
    pemilik web dan blogger membuat konten yang baik seperti
    yang Anda lakukan, net akan menjadi a jauh
    lebih berguna dari sebelumnya.

    Feel free to surf to my web page :: Jokernet123

  3. Hi, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your blog in Safari, it looks fine
    but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.

    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, awesome blog!

  4. You actually make it seem so easy together with your presentation but
    I to find this topic to be really something which I think I
    might never understand. It sort of feels too complicated and extremely broad
    for me. I’m having a look ahead for your next put up, I will attempt to
    get the hold of it!

  5. You can definitely see your expertise within the article you write.
    The world hopes for more passionate writers such as
    you who aren’t afraid to say how they believe. At all times follow your heart.

  6. Hey there excellent blog! Does running a blog like this require a great deal of work?
    I’ve absolutely no expertise in coding but I was hoping to
    start my own blog in the near future. Anyhow, should you
    have any recommendations or techniques for new blog
    owners please share. I understand this is off subject but I simply had to ask.

    Thanks a lot!

  7. I like the valuable info you provide in your articles. I will bookmark your blog and check
    again here regularly. I’m quite sure I’ll learn many new stuff right here!
    Best of luck for the next!

  8. Howdy very cool web site!! Man .. Beautiful .. Wonderful ..

    I will bookmark your site and take the feeds additionally?
    I am glad to search out so many helpful information right here within the post,
    we need develop more techniques on this regard, thank you for sharing.
    . . . . .

  9. My coder is trying to convince me to move to .net from PHP.

    I have always disliked the idea because of the expenses.

    But he’s tryiong none the less. I’ve been using Movable-type on a number of websites
    for about a year and am nervous about switching to another platform.
    I have heard excellent things about blogengine.net. Is there a
    way I can transfer all my wordpress content into it?
    Any kind of help would be really appreciated!

  10. magnificent submit, very informative. I’m wondering why the opposite experts of
    this sector do not notice this. You should continue
    your writing. I’m sure, you have a huge readers’ base already!

  11. Greetings from Los angeles! I’m bored to tears at work so
    I decided to check out your blog on my iphone during lunch break.
    I enjoy the info you present here and can’t
    wait to take a look when I get home. I’m shocked at how
    quick your blog loaded on my mobile .. I’m not even using WIFI, just 3G ..
    Anyhow, very good blog!

  12. Hi! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came
    to give it a look. I’m definitely enjoying the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my followers!

    Excellent blog and wonderful style and design. quest bars http://j.mp/3jZgEA2 quest bars

  13. Hello there! Quick question that’s totally off topic. Do
    you know how to make your site mobile friendly?
    My weblog looks weird when viewing from my iphone4. I’m trying to find a
    template or plugin that might be able to fix this issue.
    If you have any suggestions, please share. Many thanks!
    ps4 https://j.mp/3z5HwTp ps4

  14. Услуги консультации психолога. Консультация у психолога
    Консультация психолога. Приглашаем вас на консультации детского психолога.
    Індивідуальні консультації.
    Психотерапия онлайн! Консультация психолога
    онлайн. Психолог,Психолог онлайн.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.