KURBAN VAHŞET Mİ?

Yeryüzünde tarihte birçok dinde bulunan kurban kesme, ilah için, “bir şeyleri feda etmek” mesajına dayanır. Kişi bu feda edişle, yaratıcısına olan bağlılığını gösterir. Fakat İslam dininde “feda etme”, sadece kurban kesmekle olmaz. Müslüman birey hayatında sürekli olarak bir şeyleri yaratıcısı için feda eder.  İbadeti için vaktini, erdemli olmak için öfke duygularını, insanlara iyilik yapmak için hayatının belirli noktalarını adar. İdeal bir Müslümanın hayatı, bu güzel “feda listeleri” ile doludur.

Zekat ibadeti bunlardan biridir. Görünüşte “Malın bir kısmını Allah’a adama” olan bu ibadet sonucunda, yine fayda gören insanların kendisidir. Bugün dünyanın en zengin insanının servetinin, açlık ve yoksulluk çeken birçok geri kalmış ülkenin servetinden daha fazla olduğu gerçeğine bakılırsa, zekat fiilinde toplumda fayda içeren “ekonomi döngüsünü”  görebiliriz.

Yalan söylememek, hırsızlık yapmamak, insanlara zarar vermemek gibi Allah’a itaatin parçası olan birçok fiilin de sonucunda, fayda gören toplumdur. Kişi ibadet ve erdemlerini yerine getirerek sadece kulluğunu güzelleştirmekle kalmaz, aynı zamanda toplumda “sağlıklı bir toplumsal ilişki döngüsü” oluşturur.

Kurban ibadeti de bunlardan biridir. Görünüşte yaratıcı için adanan kurban, ibadet ritüelinin sonucunda toplumsal bir etki oluşturur. Öyle ki yılın bu döneminde, et almanın lüks olduğu ailelerin evlerine protein ulaşır. Bu ritüelin sonucunda hem “Allah’a itaat”, hem de toplumda “et paylaşma döngüsü” oluşur. Nitekim bu ayet de kurban kesmede, klasik şirk dinlerinde olduğu gibi “tanrılar kan istiyor” mantığının olmadığını görebiliriz:

“Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır. Fakat O’na sadece sizin takvanız ulaşır.” (Hac suresi, 37)

Şimdi gelelim, “besin zinciri” meselesine. Doğa döngüsüne göre, doğada bulunan canlılar hayatlarının büyük kısmında birbirini tüketmeye ihtiyaç duyarlar. Aslan kekliği, keklik yılanı, yılan kurbağayı yer. Klasik bir bilgi olarak, besin zincirinden biri yerde oluşan kırılma bile doğa döngüsünün bozulma sürecini başlaması anlamına gelir. Bir aslan, doğada insanla karşılaştığı zaman “şimdilik canını bağışlasam olur” gibi bir düşünceye sahip olmaz.  İnsan da doğanın bir parçası olarak, canlı aleminden kendi ihtiyaç duyduğunu tüketme durumunda kalır.

İslam dininde ise, insanın hayvanlardan istifadesi, “ihtiyaçla” kısıtlanmıştır. Yiyecek bir ihtiyaçtır, -özellikle eski zamanlarda- binek bir ihtiyaçtır, tarla sürümünde hayvanlardan faydalanmak insanın ihtiyacıdır. Önemli olan hayvanlara eziyet etmemek, faydalanmada “ileri gitmemek”tir. Örneğin, “hayvanları doğal hayatlarından alıp zorla hayvanat bahçeleri demirleri içine hapsetmek” bir ihtiyaç değildir. Kur’an’da “hayvan hassasiyeti”  konusunu karınca örneğinde görürüz. Allah, Neml suresinde karıncaların birbirleri ile iletişim kurduklarından söz eder:

Karınca vadisine ulaştıklarında, bir karınca ”Ey karıncalar evlerinize girin ki, Süleyman ve ordusu bilmeden sizi ezmesin” diye seslendi.”  (Neml suresi, 18)

Yani o heybetli Süleyman ve ordusu sizi “bile bile” ezmez. Yeryüzündeki hiçbir canlının canını, “ihtiyaç ve gereklilik” dışında almaz.  Nitekim İslam dini, hayvanları –bugün birçok hayvan hakları hareketlerinin ortaya koyduğu üzere- salt bir “mal” şeklinde görüp “istediği şekilde” kullanabileceği, belirli merkezlere doldurup acı ve açlık içinde bırakacak işlemleri uygulayabileceği bir konuma oturtmaz.

Şimdi yazımızın esas noktasına gelebiliriz. Kurban bayramını eleştirenler ikiye ayrılıyor:

  • 1) Et yediği halde kurban bayramını eleştirenler
  • 2) Et yemediği için kurban bayramını eleştirenler

Et yediği halde kurban bayramını eleştirenlerin eleştirisi, “belirli bir öldürme gününün dinde belirlenmesi” argümanına dayanıyor. Oysa maalesef çelişkili bir konumda bulunuyorlar. Hayvan öldürmek mutlak kötüyse, hem et yemek mutlak kötüdür; hem de sinek, böcek gibi hayvanların her ne sebeple olursa olsun katledilmesi bir zulümdür. Bu kitle, yılda bir kere olan kurban bayramına karşı çıkmadan önce belediyenin yaptığı sinek ilaçlamalarına tepki vermekle başlayabilir. Zira sineklerin boyu küçük olunca, öldürmek etik ve acısız bir hale gelmemektedir!

Yok eğer hayvan öldürmek “mutlak kötü bir şey değil, bazen gerekli bir şey” ise kurban bayramına dil uzatmadan önce dünyada kişi başına düşen tüketilen et oranlarına göz atabilir ve “aydın” ülkelere tepki vermekle başlayabilirler: Yıl boyu Avusturalyalı, Amerikalı ve İsrailli halkın “bol bol” tükettiği bu et, neden fakir sofrasına düşeceği zaman “katliam” haline geliyor!

Ülkelerin yıllık sığır kesim tablosuna bakalım:

Dünyada hiç hayvan kesilmiyor da, kurban bayramının ritüel olduğu İslam dinine inanan ülkeler bu oranı zirvelere mi çıkarıyor?

Nitekim kurban bayramı vesilesiyle, müslümanlar sadece yakınlarındaki yoksullara yardım etmekle kalmayıp; aynı zamanda, temel besin maddelerini bile karşılamakta zorlanan bazı Afrika ve Asya ülkelerine de kurban kampanyaları aracılığı ile yardım döngüsünü iletmiş oluyorlar. Sadece buradan, hem et yiyip hem de kurban bayramını eleştirmeye kalkan kitlenin tutarsızlığını kolayca görebiliyorsunuzdur.

2) Et yemediği için kurban bayramına karşı olanlar

Toplumlarda et yemeyen kitle azınlıktadır. Batı ülkelerinde bu oran %2-10 arasında değişiklik göstermektedir; Ortalama %4-5 diyebiliriz. Türkiye’de de oranın daha az olduğu tahmin ediliyor. Kısacası, belki de bir vegan/vejeteryan bu yazıyla karşılaşmayabilir bile. Yine de eleştirileri kısaca ele alalım.

Her ne kadar “insanın et tüketmeye ihtiyacı yoktur” gibi bir takım iddialar olsa da, insan hem et hem de bitkisel tüketime ihtiyaç duyan bir canlıdır. Vegan ve vejeteryan tarzında beslenen insanların uzun vadede b12, d ve k vitamini gibi temel eksikliklerle karşılaştığı, sürekli yapay takviyelere ihtiyaç duyduğu bilinen bir gerçektir. Hakemli dergi pubmed’de yer alan araştırma b12 konusunda bunu gösterir niteliktedir:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23356638

Sadece ABD’de, vejeteryanlığa dönen her 5 kişiden 4’ünün bu kararından vazgeçmesi de “insan zalimdir” gibi bir sloganla açıklanamaz olsagerek:

https://faunalytics.org/how-many-former-vegetarians-and-vegans-are-there/

Sciencealert tarafından yayımlanan araştırma dizisinde de, iddia edildiği gibi “vejeteryan beslenmek, çevreye daha da faydalı olacaktır” iddiasının genel geçer olamayacağı ortaya konuldu. Söz konusu çalışmalar, bir kilo etten alınan kalori ve enerji gibi faktörlerin katlarca daha fazla sebzeyle alınabileceğini, bu da insanlığın çok büyük miktarda sebze tüketme ihtiyacı olacağı ve bu üretimin de her zaman faydalı olmayabileceği gibi faktörleri masaya yatırıyor:

https://www.sciencealert.com/vegetarian-and-healthy-diets-may-actually-be-worse-for-the-environment-study-finds

Bir insan,  bireysel bir hayat tarzı olarak et tüketmek istemeyebilir veya miktarını azaltabilir. Yine kendi öz fikri olarak, “bitkisel ağırlıklı beslenmenin, et ağırlıklı beslenmeden daha sağlıklı olduğunu” da düşünebilir. Ama et tüketmenin insan için hiç gerekli olmadığı gibi bir iddia ortaya koyması, insanın binlerce yıllık biyolojik gelişimine aykırıdır.  

İnsanın  hayvansal yağlara da ihtiyaç duyduğu sayısız araştırmayla ortaya konulmuştur. Batıda “işlenmiş etler” ve sağlıklı şekilde kesilmeyen hayvan etleri üzerine yapılan deney ve incelemeleri ele alıp “işte bütün etler tamamen insana zararlıdır” gibi bir iddia koymanın da bilimsel geçerliliğinin olmadığını kolayca söyleyebiliriz.

Hayvanların acı çekmesi meselesine geri dönersek…

Ülkemizde geçen aylarda Prof. Dr. Gürbüz Aksoy ve Prof. Dr. Faruk Süzergöz önderliğinde yürütülen bir çalışma söz konusu. Buna göre kurbanın, kesimle birlikte “beta endorfin” adlı hormon salgıladığı ve bu hormonun morfinden 30 kat daha etkili olduğu, hayvanı sakinleştirdiği ve ağrısız bir şekilde kesildiğini ortaya koyuldu. Araştırma hakem heyetinden geçmekle birlikte gelecek ay uluslararası bir sempozyumda sunulacak.

Söz konusu çalışmada, batıda uygulanan “tabanca ve şok” yönteminin hayvanın acı çekmesine sebep olduğu ifade edilmekle birlikte, “helal kesim” yönteminin bu hormonun salgılanmasına sebep olduğunun altı çiziliyor.. Özetle, bir halk hikayesi olarak bilinen “sağlıklı kurban kesim esnasında hayvanların canı acımaz” iddiasının hakemli bir çalışma olarak uluslararası sempozyumda sunulacağına şahitlik etmek üzereyiz.

Sonuç olarak, kurban bayramının bir vahşet olduğu iddiasının sabit argümanlara dayanmadığını kolaylıkla söyleyebiliriz. Bu iddiayı koyanlar hangi konum ve açıda bulunursa bulunsun, iddia ettikleri tezlerin tutarlılığı bulunmamaktadır.

Yazarın şahsi sitesi; https://dusunenmusluman.com/

KURBAN VAHŞET Mİ?

Yazı dolaşımı


KURBAN VAHŞET Mİ?” için 328 yorum

  1. Pretty section of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital
    to assert that I acquire actually enjoyed account your blog
    posts. Any way I’ll be subscribing to your augment and even I achievement you access consistently rapidly.

  2. Hey There. I discovered your blog the use of msn. That is a really
    smartly written article. I’ll make sure to bookmark it and come back to learn extra of
    your useful info. Thanks for the post. I’ll certainly comeback.

  3. Hi there! Someone in my Facebook group shared this website with uus so I
    came to give it a look. I’m definitely loving
    the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my followers!
    Terrific blog and fantastic design and style.

  4. It is appropriate time to make a few plans for the future and
    it is time to be happy. I’ve read this post and if I may just I want
    to suggest you few attention-grabbing things or advice.
    Maybe you can write subsequent articles relating to this article.
    I desire to read more things approximately it!

  5. I’d like to thank you for the efforts you have put in writing this website.
    I really hope to view the same high-grade blog posts by you later on as well.
    In fact, your creative writing abilities has
    inspired me to get my very own site now 😉

    Here is my web site: King855Apk Ios

  6. I do not know if it’s just me or if perhaps everybody else experiencing issues
    with your site. It looks like some of the written text within your posts are running off
    the screen. Can somebody else please provide feedback and let me know if this is happening to
    them as well? This may be a issue with my internet browser because I’ve had this happen previously.
    Cheers

  7. Nice blog here! Also your website loads up very fast!

    What host are you using? Can I get your affiliate link to your
    host? I wish my website loaded up as fast as yours lol

  8. Hello there! This post couldn’t be written any better!

    Looking through this post reminds me of my previous roommate!
    He always kept talking about this. I will send this
    post to him. Fairly certain he’s going to have a great read.
    I appreciate you for sharing!

  9. My programmer is trying to convince me to move to .net
    from PHP. I have always disliked the idea because of the expenses.
    But he’s tryiong none the less. I’ve been using WordPress on numerous websites for about a year and am anxious about switching to another platform.
    I have heard good things about blogengine.net.

    Is there a way I can transfer all my wordpress content into it?

    Any help would be really appreciated!

    Also visit my web blog Bellissi Ageless Moisturizer Reviews

  10. Hey! I could have sworn I’ve been to this website
    before but after checking through some of the post I realized it’s new
    to me. Nonetheless, I’m definitely happy I found it and I’ll be bookmarking
    and checking back frequently!

  11. Hello There. I found your blog the usage of msn. Thiss is an extremely
    neatly writen article. I’ll make sure to bookmark itt and return to read more of your useful info.
    Thank you forr the post. I will certainly return.

  12. Hi there, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just curious if you get a lot of spam remarks?
    If so how do you prevent it, any plugin or anything
    you can advise? I get so much lately it’s driving me
    insane so any support is very much appreciated.

    my blog post … Super Shot Keto Pills

  13. I was curious if you ever thought of changing the layout of your blog?
    Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content so people
    could connect with it better. Youve got an awful lot of
    text for only having 1 or two images. Maybe you could space it out better?

  14. Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s really informative.

    I am going to watch out for brussels. I will appreciate if you continue this in future.
    Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

    Review my web page; CBD Flow Review, avanilounge.com,

  15. Thank you for some other informative website. The place else could I get that kind of info written in such an ideal way?
    I’ve a project that I am just now running on, and
    I have been at the glance out for such information.

  16. I really like your blog.. very nice colors
    & theme. Did you design this website yourself or did you
    hire someone to do it for you? Plz respond as I’m looking
    to design my own blog and would like to find out where u got this
    from. cheers

  17. Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for?
    you made blogging look easy. The overall look of your web site is excellent, let alone the content!

  18. Hi there are using WordPress for your site platform?

    I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own. Do you need any html coding knowledge to make your own blog?
    Any help would be greatly appreciated!

  19. I used to be recommended this blog by my cousin. I am not certain whether this put up is written by way of
    him as no one else recognise such distinct approximately my difficulty.
    You’re wonderful! Thanks!

  20. Unquestionably believe that which you stated.
    Your favorite justification seemed to be on the web the simplest thing to
    be aware of. I say to you, I certainly get
    annoyed while people consider worries that they just do not know about.

    You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side-effects , people can take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  21. I’m not that much of a online reader to be honest but
    your blogs really nice, keep it up! I’ll go ahead and
    bookmark your site to come back down the road. All the best

  22. Do you have a spam problem on this blog; I also am a blogger, and I was
    wondering your situation; we have created some nice practices and we are looking to swap strategies with other
    folks, why not shoot me an email if interested.

  23. Having read this I thought it was extremely enlightening.

    I appreciate you taking the time and effort to put this content together.
    I once again find myself spending a lot of time both reading and commenting.
    But so what, it was still worthwhile!

  24. Please let me know if you’re looking for a author for your blog.
    You have some really good posts and I think I would be a good asset.
    If you ever want to take some of the load off, I’d really like to write some content for your
    blog in exchange for a link back to mine. Please send me
    an e-mail if interested. Regards! ps4 games https://bit.ly/3z5HwTp ps4

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.