EL BİRUNİ (973-1048)

Ebu Reyhan Muhammed İbn Ahmed el-Biruni, 11. yüzyılın ünlü Müslüman krallarından biri olan Kral Gazneli Mahmud’un hükümdarlığı ile tanınmış figürlerden biriydi. Al-Biruni, çok yönlü bir alim; fizik, metafizik, matematik, coğrafya ve tarihte aynı hünere sahip bir bilim adamıydı.

Batıda Alberuni veya Aliboron bilinir.  973 yılında “Ural” yakınlarındaki Kheva şehrinde doğdu, tanınmış hekim Ibn Sina’nın çağdaşıydı.  Erken yaşta, ilminin ünü her tarafta duyulmaya başlandı ve Sultan Gazneli Mahmud ülkesini fethettiğinde, El-Biruni’yi Hindistan’a yaptığı yolculuklarda birkaç kez yanına aldı ve böylece 20 yıllık bir dönem boyunca Hindistan’ın her yerine seyahat etme fırsatı buldu. Yunan ve Arap bilim ve felsefesini öğrendiği Panditlerden, Hindu felsefesini, matematiğini, coğrafyasını ve dinini öğrendi. O, ilim peşinde koşarak ve bu ilme kendi özgün katkılarını yaparak 40 yıl geçirdikten sonra, MÖ 1048’de 75 yaşında vefat etti.

Hindistan’a yapmış olduğu seyahatlerdeki gözlemlerini, Hindistan alt kıtasının tarihi ve sosyal koşullarını grafiklerle anlatan meşhur kitabı “Kitab al-Hind” i yazmıştır. Bu kitabın sonunda Sanskritçeden Arapçaya iki kitap çevirdiğinden bahsediyor, biri “Sakaya”, yaratılan şeyler ve onların türleri ile ilgilidir ve ikincisi “Patanjali” , bu da ruh bedeni terk ettikten sonra olacaklardan bahseder. Onun Hindistan tasvirleri o kadar mükemmel ki, kendisinden 600 yıl sonra Akbar saltanatı döneminde Abu-al-Fadal tarafından yazılan “Ain-i-Akbari”  bile El-Biruni’nin kitabına çok şey borçludur. İndus vadisinin alüvyonlarla dolu antik bir deniz havzası olarak görülmesi gerektiğini belirtir.

Hindistan’dan döndüğünde El-Biruni, Sultan Masud’a ithaf ettiği El-Kanûn’ül-Mes’ûdî isimli meşhur kitabını yazdı. Bu kitapta astronomi, trigonometri, güneş, ay ve gezegen hareketleri ile ilgili konuların teorilerini tartışıyor. Bir başka tanınmış eseri olan “el Athar al-Baqiya” kitabında, eski ulusların tarihi ve bağlantılı olarak coğrafi bilgileri hakkında açıklamalar yapmaya çalıştı. Bu kitapta, dünyanın dönüşünü inceliyor ve çeşitli yerlerin enlem ve boylam değerlerini doğru bir şekilde verdiğini görüyoruz. Ayrıca fiziki ve ekonomik coğrafyanın çeşitli yönlerine de önemli katkılarda bulunmuştur bu kitabıyla.

Onun diğer bilimsel katkıları arasında 18 farklı taşın yoğunluğunun kesin olarak belirlenmesi yer alıyor. Ayrıca konuyla ilgili mevcut Arapça bilgilerini Hint tıbbı ile birleştiren kapsamlı bir ilaç bilimi kitabı olan Kitabu’s Saydane’yi yazdı. Yine onun “Kitab-al-Jamahir” adlı eserinde çeşitli değerli taşların özelliklerinden bahseder. Aynı zamanda bir müneccim olduğu ve tahminlerinin doğruluğu ile insanları şaşırttığı söyleniyor. Hindu rakamlarını(şuan kullandığımız rakamlar) açık bir şekilde anlattı ve pozisyon ilkesini detaylandırdı. Satranç oyununun geometrik bir ilerleme oranlarının sonucu, onu bu sayıya  götürdü :

1616° – 1 = 18,446,744,073,709,551,619

Tek başına cetvel ve pusula ile çözülemeyen diğer problemler ve açı triseksiyonu(geometrik bir problem) için bir metot geliştirdi. Dünyanın geri kalanından yüzyıllar öncesinde, dünyanın kendi ekseni etrafında dönüp dönmediği sorusunu tartışmıştı. Astronomik olaylarla ilgili ilk deneyleri gerçekleştirdi.

Onun bilimsel metodu ve İbn-i Heysem gibi diğer Müslüman bilim adamlarının da katkılarıyla modern bilimin ilk temelleri atıldı. Ses hızıyla karşılaştırıldığında ışık hızının çok büyük olduğunu tespit etti. Doğal kaynakların ve artezyen kuyularının çalışmasını, kanalların hidrostatik bağlantı prensibi ile açıkladı. Onun araştırmaları, “Siyam” ikizleri olarak da bilinen çeşitli kalıtsal problemlerin tanımını içeriyordu. Çiçeklerin 3, 4, 5, 6 veya 18 yaprakları olduğunu, ancak hiçbir zaman 7 veya 9 olmadığını gözlemledi.

İslamiyet’in en büyük bilim adamlarından biri olarak kabul edilir ve tüm zamanların en büyüklerinden biri olarak anılıyor. Eleştirel ruhu, gerçeğe sevgisi ve bilimsel yaklaşımı, hoşgörü duygusuyla birleştirilmişti.

Onun bilgiye olan tutkusu, her şeyi bilen Allah’ın cehaleti haklı çıkarmayacağının ispatıdır.

Eserleri;

Kitabal- Hind (Hindistan Tarihi ve Coğrafyası)

El-Qanun al-Masudi (Astronomi, Trigonometri),

el-Athar al-Baqia (Antik Tarih ve Coğrafya),

Kitab al-Saidana (Materia Medica) ve Kitab al- Cevahir (Kıymetli Taşlar),

Tafhim-li-Awail Sina’at al-Tanjim (matematik ve astronomi)

Çeviri kaynak; W. Hazmy C.H.Zainurashid Z.Hussaini R. – Biography – Muslim Scholars and Scientists syf: 63-66

Reference:

  1. Biography in Dictionary of Scientific Biography (New York 1970-1990).
  2. Biography in Encyclopaedia Britannica.
  3. E S Kennedy, A commentary upon Biruni’s “Kitab Tahdid al-Amakin” : An
    11th century treatise on mathematical geography (Beirut, 1973).
  4. I M Muminov (ed.), al-Biruni and Ibn Sina : Correspondence (Russian)
    (Tashkent, 1973).
  5. B A Rozenfel’d, M M Rozhanskaya and Z K Skolovskaya, Abu’l-Rayhan al Biruni (973-1048) (Russian) (Moscow, 1973).
  6. H U Sadykov, Biruni and his work on astronomy and mathematical geog-
    raphy (Russian) (Moscow, 1953).
  7. H M Said (ed.), al-Biruni commemorative volume : Proceedings of the
    International Congress held in Karachi, November 26-December 12, 1973
    (Karachi, 1979).
  8. S H Sirazdinov and G P Matvievskaja, al-Biruni and his mathematical
    works (Russian) (Moscow, 1978).
  9. F Zikrillaev, Al-Biruni’s works on physics (Russian) (Tashkent, 1973).
EL BİRUNİ KİMDİR?

Yazı dolaşımı


EL BİRUNİ KİMDİR?” için 55 yorum

  1. Can I simply just say what a comfort to find someone that really knows what they’re talking about over the internet.
    You definitely understand how to bring a problem to light and make
    it important. More people ought to check this out and
    understand this side of the story. I can’t believe you’re not more popular since you certainly possess the gift.

  2. Thank you for every other informative website. Where else may I am
    getting that kind of information written in such a perfect means?
    I’ve a undertaking that I’m simply now running on, and I’ve
    been on the glance out for such information.

    Also visit my website: game aaa1188 online

  3. Ӏ was suցgested this blog by my cousin. Ӏ ɑm noot suure whetheг thіs post is written by him as
    no one else know such detailed ɑbout my difficulty. Youu are wonderful!
    Thanks!

    My wenpage – joker123

  4. I’m really loving tthe theme/ⅾesign of your Ƅlog.
    Do you ever rrun into any browser compatibilρity issueѕ?
    A smal umber of my bⅼog readers have complained about my bloɡ not operrating
    correctly in Εxpⅼorer but ⅼooks greɑt in Safari.
    Do you havе any tips tօ help fіx this problem?

    my web site poker online

  5. Howdy would you mind letting me know which web host you’re utilizing?

    I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I must
    say this blog loads a lot faster then most. Can you recommend a good hosting provider at a fair price?
    Thanks a lot, I appreciate it!

  6. Today, I went to the beach with my kids.
    I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and
    said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She placed the
    shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear.
    She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but
    I had to tell someone!

  7. Generally I do not read post on blogs, however I would
    like to say that this write-up very forced me to take a
    look at and do so! Your writing style has been amazed me.

    Thank you, very great article.

  8. Unquestionably believe that which you stated. Your favourite justification seemed to be
    on the web the simplest thing to understand of.
    I say to you, I definitely get irked at the same time as folks consider
    worries that they plainly do not recognize about.
    You managed to hit the nail upon the top and also defined out the entire thing with no need side effect , other folks can take a signal.

    Will probably be again to get more. Thanks

  9. Its such as you read my mind! You appear to grasp a lot approximately
    this, such as you wrote the book in it or something.
    I feel that you just can do with a few percent to pressure the message house a bit, but other than that, this is
    excellent blog. A fantastic read. I will definitely be back.

  10. Just desire to say your article is as surprising.
    The clarity in your post is just excellent and i can assume you are an expert
    on this subject. Fine with your permission allow me
    to grab your RSS feed to keep up to date with forthcoming post.
    Thanks a million and please continue the gratifying work.

  11. Currently it looks like Drupal is the best blogging platform available right now.

    (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

  12. I am extremely inspired together with your
    writing abilities and also with the format in your weblog.
    Is this a paid subject matter or did you customize it your self?
    Anyway keep up the nice quality writing, it’s rare to
    see a great weblog like this one nowadays..

  13. I’m really enjoying the design and layout of your blog.
    It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me to come
    here and visit more often. Did you hire out a
    designer to create your theme? Fantastic work!

  14. Hello there, You’ve done a great job. I will definitely
    digg it and personally recommend to my friends. I’m sure they will
    be benefited from this web site.

  15. Link exchange is nothing else but it is simply placing
    the other person’s web site link on your page
    at suitable place and other person will also do same in favor of you.

  16. It is perfect time to make a few plans for the long run and
    it is time to be happy. I’ve read this put up and if I may I desire to recommend you some attention-grabbing issues or tips.
    Maybe you could write next articles regarding this article.
    I want to learn more things about it!

  17. You can definitely see your skills in the article you write.

    The sector hopes for more passionate writers like you who aren’t afraid to say
    how they believe. All the time follow your heart.

  18. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this excellent
    blog! I suppose for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.

    I look forward to new updates and will talk about this website with
    my Facebook group. Talk soon! ps4 games https://bitly.com/3z5HwTp ps4 games

  19. 196453 39722This really is a very good topic to talk about. Sometimes I fav stuff like this on Redit. I dont think this would be the most effective to submit though. Ill take a appear about your internet site though and submit something else. 891382

  20. Онлайн-консультация у психолога.
    Профессиональные психологи Онлайн-консультация у психолога.
    Сімейні консультації. Консультация у психолога.
    Онлайн консультация. Консультация Психолога – Профессиональная поддержка.

    Онлайн консультация.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.